Het tweetrapstestament
De “tweetrap”, zoals deze testamentvorm in de wandeling heet, mag zich verheugen op een toenemende belangstelling. Het is geen eenvoudig testament, maar het heeft een aantal praktische toepassingen, die het de moeite waard maken om er aandacht aan te besteden.
Tweetrapsregelingen komen in de volgende situaties voor:
1. in het echtscheidingstestament
2. in het samenwonerstestament
3. in het langstlevende testament voor gehuwden
4. in estate planningstestamenten tussen kinderen en/of kleinkinderen
5. in testamenten voor ouders met gehandicapte kinderen
6. in testamenten voor partners zonder kinderen
7. in testamenten waarbij het gewenst is dat partners, die eenzelfde erfgenaam afspreken in het testament, na het overlijden van de partner het uiteindelijke erfgenaamschap herroepen.
Er worden een aantal moeilijke termen gebruikt in de tweetrap. Allereerst spreken we over de “insteller”. De insteller is degene die het testament maakt. Dan spreken we over de “bezwaarde”. De bezwaarde is degene die de erfenis het eerst ontvangt. Tenslotte spreken we over de “verwachter”. De verwachter is degene die van de insteller ontvangt wat de bezwaarde van de erfenis heeft overgehouden.
Voor de erfbelasting is het een belangrijk punt dat de verwachter verkrijgt van de insteller. De mate van verwantschap tussen de insteller en de bezwaarde enerzijds en tussen de insteller en de verwachter anderzijds kan doorslaggevend zijn bij een keuze voor deze testamentvorm.
Een voorbeeld:
Er is een echtpaar (A en B) met 2 kinderen (C en D). Een kind (C) is gehuwd en heeft 2 kinderen (E en F). Het andere kind (D) is ongehuwd en zal dat ook blijven. Van D is bekend dat hij E en F tot erfgenamen wenst te benoemen.
Erven E en F van hun oom D dan betalen zij erfbelasting in groep 2 (30-40%). Met een tweetrap erven E en F van opa en oma en betalen zij erfbelasting in groep 1.a (18-36%).
Een ander voorbeeld:
Bij grote vermogens is het zinvol om de verkrijgingen van de kinderen met een tweetrap op te tuigen, waarbij de broers en zusters van het kind als verwachters optreden. De tweetrap voorkomt heffing in groep 2 (tussen de broers en zusters/ 30-40%) en laat de belasting in groep 1 (tussen ouders en kinderen/ 10-20%). Het is mogelijk om de tweetrap uit te schakelen wanneer het betreffende kind zelf kinderen heeft gekregen, zodat de vererving door kan gaan naar de kleinkinderen.
Een groot voordeel is verder dat de verwachter niet in de vermogensrendementsheffing in de inkomstenbelasting wordt betrokken in Box 3. De bezwaarde wordt wel belast in Box 3 wanneer hij de bezittingen ontvangt.
Waar we de tweetrap het meest tegen komen is in de estate planningstestamenten. Door de partner te benoemen tot enige (bezwaarde) erfgenaam, kan tot een maximum van
€ 600.000,- in de eerste vererving gebruik worden gemaakt van de vrijstelling voor partners in de erfbelasting. Dit voorkomt dat bij het eerste overlijden door de partner erfbelasting moet worden voorgeschoten ten behoeve van de kinderen. Bij samenwonende partners betekent dit tevens dat er geen gevolgen optreden in Box 3 voor wat betreft de inkomstenbelasting. Daarom wordt de tweetrap ook wel het meest ideale testament voor samenwoners met kinderen genoemd.
Let wel, er ontstaat een liquiditeitsvoordeel voor de partner bij het eerste overlijden, maar bij het tweede overlijden (van de langstlevende) komen de kinderen weer wel voor de heffing van erfbelasting te staan. Het is wel zo dat de erfenis in twee delen naar de kinderen toe komt en dat de kinderen in beide delen een vrijstelling hebben van € 19.000,-.
Het ideale testament om in dat geval de erfbelasting te drukken is door tijdens het leven schenkingen te doen aan de kinderen. Immers hoe lager de erfenis, hoe lager de belasting.
Graag leggen wij in een persoonlijk gesprek nader uit of deze testamentvorm voor u wat kan betekenen. Want testamenten maken is en blijft maatwerk.
