Statutaire bestuursopvolging bij overlijden

Bij het overlijden van een enig aandeelhouder/bestuurder van een vennootschap, blijft de vennootschap zonder bestuurder achter. Dit is een gevaar voor de continuïteit. Hoewel het van groot belang is dat er uitgebreid aandacht wordt besteed aan de fiscale gevolgen van een overlijden, is het ook van belang dat aandacht wordt besteed aan de opvolging van de bestuurder van een vennootschap.

Bestuurders worden in de regel benoemd door de algemene vergadering van aandeelhouders. Na overlijden wordt de algemene vergadering van aandeelhouders gevormd door de erfgenamen van de overleden enig aandeelhouder/bestuurder. Niet altijd is direct duidelijk wie dat zijn en er is vaak enige tijd nodig voordat een zogenaamde 'verklaring van erfrecht' kan worden afgegeven. Niet ondenkbaar is dat de erfgenamen het niet eens kunnen worden over wie de opvolgend bestuurder moet zijn. Er is in die gevallen sprake van een impasse en gedurende die tijd is de vennootschap 'stuurloos'.

Er zijn echter oplossingen om deze ongewenste situatie te voorkomen.

Een voorbeeld is de volgende (simpele) oplossing: er wordt een bestuurder benoemd die optreedt in geval van ontstentenis of belet. De statuten voorzien wettelijk verplicht in een dergelijke regeling. Reeds voor het overlijden moet de algemene vergadering van aandeelhouders (lees: de nog levende enig aandeelhouder) van deze regeling gebruik maken en alvast overgaan tot benoeming. Ook is het mogelijk om iemand aan te wijzen (bijvoorbeeld de accountant van de vennootschap) die in de benoeming kan voorzien op het moment dat het nodig is (na overlijden).

Een vergelijkbare regeling kan worden getroffen bij een stichting (administratiekantoor).

Een alternatief is de benoeming van een executeur, bij testament. Deze executeur kan dan het stemrecht over de aandelen die in de nalatenschap zijn gevallen, uitoefenen. Aldus kan hij een opvolgend bestuurder benoemen. Nadeel is wel dat deze bevoegdheid zodoende aan de erfgenamen wordt ontnomen, althans zolang de executeur in functie is. Het is ook maar de vraag of de executeur voldoende inzicht heeft in de onderneming om een goede keus te kunnen maken. Het zal in de regel beter zijn om deze beslissing in eigen hand te houden.